50 złotych polskich, 8 czerwca 1794
(banknot jednostronny)


 

Nr. Katalogowy:

A4 - przejdź do cennika

Nominał:

50 złotych polskich

Data Emisji:

8 czerwca 1794

Oznaczenia Serii:

serie A, B, C, D

Wymiary:

95 x 182 (wymiary uśrednione)

Awers:

U góry na środku symbole wolności (frygijska czapka, uzbrojenie sankiulotów, baszty murów więziennych, łańcuchy absolutyzmu, gromy ludu i skrzydła wolności - elementy emblematu zapożyczone z francuskiej symboliki rewolucyjnej), wyżej z lewej Orzeł i z prawej Pogoń; 
tekst uchwały: Na Pięćdziesiąt Złotych polskich/: rachuiąc z iedney|Grzywny Kolońskiej Złłch polch 841\2 Monety|Srebrnej:/ które Skarb Narodowy każdemu Uka=|zicielowi ninieyszego Biletu z funduszow|na umożenie Biletow Skarbowych prze=|znaczonych y na ogólnych Dobrach Na=|rodowych hypotekowanych zapłaci oraz|we wszelkich dochodach Publicznych we=|dług powyższy Uchwały Rady Naywyż=|szey Narodowey przyimować będzie - grafika i tekst w kolorze czarnym - miedzioryt; znaki zabezpieczające: z lewej litera B (Bilet) i z prawej litera S (Skarbowy), wokół liter papier jaśniejszy wybarwiany chemicznie; centralnie między literami obłamany stempel suchej pieczęci Dyrekcji Biletów Skarbowych; podpisy i kolejny numer banknotu są znaczone odręcznie atramentem; całość zamknięta ozdobnym obramowaniem w kolorze czarnym wykonana techniką drzeworytniczą.

Rewers:

bez nadruków.

Numeracja:  ciemnobrązowa wykonana atramentem - od 1 do 5 cyfr przed numerem znak No
Znak Wodny:

na  sicie czerpaka haftowano nitką lub drucikiem rysunek znaku wodnego (filigranu),  który tworzył pewnego rodzaju zgrubienie. Masa papierowa rozlana na sicie była w tym miejscu cieńsza od masy rozprowadzonej na pozostałej części sita. Ślad filigranu uwidaczniał się dzięki większej przejrzystości w danym miejscu arkusza. Najstarszy znany filigran pochodzi z 1282 roku z papierni Fabriano we Włoszech. Jedną z najstarszych polskich papierni świeckich jest papiernia założona przez Bonerów w Balicach na przełomie XV i XVI wieku, posiadająca jako znak wodny podwójną lilię

Podpisy:

J. (Jan) Klek, J. (Jan Klemens) Gaczkowski

Autor:

Jędrzej Kapostas (1757 - 1796) - projekt ogólny,
Karol M. Groll - projekt symboli wolności oraz nadzór nad wykonaniem matryc miedziorytniczych przez rytowników oficyny.

Drukarnia:  Fabryka Jana Abrahama Willinga, Warszawa. 
W Obiegu:  od 16 sierpnia 1794 do 6 listopada 1794.
Uwagi:

papier czerpany cienki jasny brunatny o różnych odcieniach barwiony w masie, produkcji firmy holenderskiej J HONIG & ZOONEN lub flamandzkiej PIETER DE (DI) VRIES &COMP- oraz D & CBLAU z ich własnymi znakami wodnymi. Znak wodny (filigran) firmy umiejscawiany był przeważnie pośrodku górnej części arkusza papieru. Jego fragmenty (inskrypcja oraz herb) występują jedynie na niektórych banknotach, w zależności od miejsca, gdzie nastąpił na arkuszu nadruk. Pariery czerpane żeberkowe mają charakterystyczne (patrząc pod światło) ciemne i jasne równoległe zagęszczone linie pionowe oraz oddalone od siebie o około 25 - 26mm linie jasne poziome, są to ślady po sicie czerpalnym, na którym formuje się masę papierniczą. Obłamane stemple suchej pieczęci Dyrekcji Biletów Skarbowych na banknotach 10, 25 i 100 złp mają następującą inskrypcję: WOLNOŚĆ | CAŁOŚĆ | NIEPODLE | GŁOŚĆ, banknoty 50, 500 i 1000 złp - z błędem |NIEPODŁE|; w otokowym napisie *PIECZĘĆ DYREKCYI BILET(ÓW SKA) w zależności od obłamania pieczęci. Obłamania pieczęci były jednym ze sposobów zabezpieczania banknotów przed fałszerstwem, na biletach skarbowych występują trzy różne rodzaje obłamania pieczęci. Biletów 50-złotowych wydrukowano 36 700 sztuk.

 

awers banknotu fragment znaku wodnego 

 ilustracje i tekst skopiowano nieodpłatnie z Katalogu polskich pieniędzy papierowych od 1794
za zgodą autora Czesława Miłczaka


BACK - HOME